Η μεγάλη πρόκληση Πιερρακάκη στο Eurogroup:Ψηφιακό ευρώ, επενδύσεις και μια Ευρώπη σε πολιτικό στρες

Σημαντικές ευκαιρίες, αλλά και βαριές προκλήσεις φέρνει η επόμενη ημέρα για τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης , ο οποίος πλέον κρατά το τιμόνι του Eurogroup. Ο Έλληνας πρόεδρος του Eurogroup έχει μπροστά του περίπου ενάμιση χρόνο για να αφήσει πολιτικό αποτύπωμα, σε μια από τις πιο δύσκολες συγκυρίες για την Ευρωζώνη.

Η συγκυρία μόνο ευνοϊκή δεν είναι. Ο γαλλογερμανικός άξονας,  παραδοσιακή «μηχανή» αποφάσεων, έχει αποδυναμωθεί. Η Γαλλία βρίσκεται σε βαθιά πολιτικοοικονομική κρίση, η Γερμανία παλεύει να ανακάμψει μετά από τριετία ύφεσης, με έλλειμμα που εκτιμάται ότι θα φτάσει το 3,86% το 2026, ενώ συνολικά το δημόσιο χρέος της ΕΕ κινείται στο 82% του ΑΕΠ το 2025 και αναμένεται να αγγίξει το 84,5% το 2027. Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε συζήτηση για νέο κοινό χρέος συναντά αντανακλαστικά άρνησης.

Η ατζέντα που «κληρονόμησε» και συνεχίζει

Από την πρώτη στιγμή, ο κ. Πιερρακάκης έχει ξεκαθαρίσει ότι θα συνεχίσει τη στρατηγική που είχε ανοίξει ο προκάτοχός του, Πασκάλ Ντόναχιου, με τέσσερις κεντρικούς πυλώνες:

• Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU), ώστε τα ευρωπαϊκά κεφάλαια να πάψουν να λιμνάζουν εντός εθνικών συνόρων και να μετατραπούν σε πραγματικές επενδύσεις.
• Ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, που παραμένει το ισχυρότερο αναπτυξιακό εργαλείο της ΕΕ, αλλά ακόμα «κολλά» σε ρυθμιστικά εμπόδια.
• Ψηφιακό ευρώ και τεχνολογική κυριαρχία, σε έναν κόσμο όπου το χρήμα γίνεται όλο και πιο ψηφιακό – και όλο και πιο γεωπολιτικό.
• Διαφύλαξη της μακροοικονομικής σταθερότητας, χωρίς την οποία δεν υπάρχουν ούτε επενδύσεις ούτε αξιοπιστία.

Το ψηφιακό ευρώ: στοίχημα με χρονικό ορίζοντα

Εδώ βρίσκεται και μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της θητείας Πιερρακάκη. Το ψηφιακό ευρώ δεν είναι πια θεωρητική άσκηση. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ολοκληρώσει την προπαρασκευαστική φάση και η μπάλα περνά πλέον στο πολιτικό και θεσμικό γήπεδο.

Το 2026 θεωρείται κομβικό έτος, καθώς τότε αναμένεται να «κλειδώσει» το ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο. Αν όλα κυλήσουν ομαλά, πιλοτικές συναλλαγές μπορούν να ξεκινήσουν από το 2027, ενώ η ευρύτερη διάθεση μετατίθεται ρεαλιστικά προς το τέλος της δεκαετίας. Για να συμβεί αυτό, απαιτείται δύσκολη δουλειά εναρμόνισης κανόνων μεταξύ των κρατών-μελών: τραπεζικά συστήματα, κανονισμοί, θεσμικά πλαίσια. Το Eurogroup καλείται να παίξει ρόλο «τροχονόμου» σε αυτή τη διαδικασία.

Οι ευκαιρίες μέσα στο χάος

Παρά το βαρύ κλίμα, υπάρχουν πεδία όπου μπορούν να γίνουν απτά βήματα. Ένα από αυτά είναι οι εξωφρενικοί δασμοί . που φτάνουν ακόμη και το 100%,  στα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου  μεταξύ κρατών-μελών. Ένα θέμα που αφορά άμεσα και την Ελλάδα, ειδικά μετά τις συμφωνίες για μεταφορά αμερικανικού LNG  στην Ευρώπη.

Παράλληλα, η άρση των εμποδίων στην ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων και εργασίας παραμένει ανοιχτό στοίχημα. Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς σε προϊόντα και υπηρεσίες θεωρείται προϋπόθεση για να περάσει η Ευρώπη στο «μεγάλο παιχνίδι»: την ενοποίηση των αγορών κεφαλαίου και την αναστροφή της φυγής κεφαλαίων προς ΗΠΑ και Κίνα.

Ένας ρόλος με πολιτικό ρίσκο

Το πολιτικό ρολόι, πάντως, μετρά αντίστροφα. Η ανάληψη από την Ελλάδα της εκ περιτροπής προεδρίας της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027 μετακινεί τις εθνικές εκλογές για την άνοιξη του 2028. Τυπικά, η θητεία Πιερρακάκη στο Eurogroup  λήγει στα μέσα του ίδιου έτους. Αν θα έχει τον χρόνο και τον πολιτικό χώρο να τη φτάσει μέχρι τέλους, μένει να φανεί.

Σε κάθε περίπτωση, η πρόκληση είναι να αποδείξει ότι σε μια Ευρώπη με δημοσιονομικό άγχος, γεωπολιτικές πιέσεις και θεσμικές αγκυλώσεις, το Eurogroup μπορεί ακόμη να παράγει λύσεις. Και όχι απλώς ανακοινώσεις.